මේ දිනවල සාර්ථකව තිරගත වන ‘එදා රෑ’ සිනමා නිර්මාණයේ මර්වින් රොඩ්රිගෝ ගේ භූමිකාවට පණ පොවමින් ඔබ හමුවට එන අමිත්ත සංජය වීරසිංහ පසුගියදා ‘විහඟ ප්‍රේමය’ සහ ‘Room No. 106’ සිනමාපට ඔස්සේද ඔබ හමුවට ආවේය. ඔහුගේ රංගන දිවියට ඇත්තේ දීර්ඝ ඉතිහාසයකි. එය ටෙලිවිෂන් ඉතිහාසයේ ආරම්භක යුගය කරා දිව යයි. ජාතික රූපවාහිනිය පළමුවරට නිෂ්පාදනය කළ පරාක්‍රම නිරිඇල්ලගේ ‘ලාහිරු දහසක්’ ටෙලි නිර්මාණයේ සෝමේගේ භූමිකාවට පණ පොවමින් ටෙලි ඉතිහාසයේ අමතක නොවන සලකුණක් සනිටුහන් කළ අමිත්ත ‘යශෝරාවය’හි සූරතිස්ස, ‘ගම්පෙරළිය’හි තිස්ස, ‘මඩොල්දූව’හි පුංචි මහත්තයා, ‘සිව්මංසල’හි සේසත්, ‘නිර්සත්වයෝ’ හි දොස්තර නිර්මාල් , ‘රාවණ’හි පුලස්ථි ඍෂිවරයා ලෙස ප්‍රේක්ෂක ඔබට අමතක නොවන චරිතයක් බවට පත්වීය. ලේඛකයකු, දේශකයකු මෙන්ම සම්ප්‍රවේශකයකු ලෙසද කලාවේ විවිධ මානයන් සොයා ගිය ඔහු මෙසේ අප හා අත්දැකීම් බෙදාගත්තේය.
ඔබ මේ දිනවල වේදිකාව, පුංචි තිරය වගේම රිදී තිරයේත් දකින චරිතයක්. එදා වගේම අදටත් කාර්යබහුලත්වයේ අඩුවක් නෑ නේද?
මේ දිනවල සාර්ථකව තිරගත වන අරුණ ජයවර්ධනගේ ‘එදා රෑ’ සිනමාපටයේ මර්වින් රොඩ්රිගෝගේ චරිතයට පණ පොවනවා. මිල්ටන් මල්ලවආරච්චිගේ සංගීත දිවියේ මුල් යුගයේ ඔහුට උදවු කරමින් සම්බන්ධීකරණය කළ ශබ්ද ඉංජිනේරුවරයාගේ චරිතය. ඊට අමතරව පසුගියදා තිරගත වුණු ‘විහඟ ප්‍රේමය’ සහ ‘Room No. 106’ සිනමාපටවලටත් කුඩා චරිතවලින් දායක වුණා. ‘විහඟ ප්‍රේමය’ සිනමාපටයේ වෛද්‍යවරයා. ‘Room No. 106’ සිනමාපටයේ හෝටල් හිමිකරුවා ලෙසත් රංගනයේ යෙදෙනවා. මං හිතන විදිහට නිර්මාණයක චරිතවලට ලොකු, පොඩි කියල එකක් නැහැ. ඒ ඒ චරිතයට සාධාරණය ඉටු කිරීම විතරයි වැදගත්. මේ දිනවල ඉතාමත් ජනප්‍රිය හසුන් සමීරගේ ‘මල් බිඟුන්’ ටෙලි නිර්මාණයටත් සම්බන්ධ වුණා. ඒ වගේම ‘රොන් සොයා‘ ටෙලි නිර්මාණයටත් රංගනයෙන් දායක වුණා. ඒත් එක්කම මේ දිනවල උදයසිරි වික්‍රමරත්නගේ ඕකේ කට් පැකප් (පෙම් යුවළක් ඕනෑකර තිබේ) වේදිකා නිර්මාණයත් වේදිකාගත වෙනවා. ඊට අමතරව ලේඛකයකු විදිහටත් කාර්යබහුල වෙලා තියෙනවා.
ඔබ ටෙලි ඉතිහාසයේ ආරම්භක සලකුණක්. ඒ ගැනත් මතක් කරමු?
ශ්‍රී ලංකාවට රූපවාහිනිය හඳුන්වා දෙන්නෙම අධ්‍යාපනික මෙවලමක් විදිහට. එම්. ජේ. පෙරේරා වැනි ප්‍රාමාණිකයකුගේ තේරීමෙන් මුලින්ම ජාතික රූපවාහිනියේ නාට්‍ය අංශයේ ප්‍රධානියා බවට පත්වෙන්නේ ධම්ම ජාගොඩ නම් විශිෂ්ටයා. ටෙලිවිෂන් ඉතිහාසයේ පළමුවෙන්ම විකාශය වුණු ටෙලි නිර්මාණය විදිහට ‘දිමුතු මුතු‘ විකාශය වෙන්නේ පෞද්ගලික අංශයේ නිෂ්පාදනයක් විදිහට. ජාතික රූපවාහිනියෙන් නිෂ්පාදනය කළ පළමුවැනි ටෙලි නිර්මාණය විදිහට විකාශය වෙන්නේ ආචාර්ය පරාක්‍රම නිරිඇල්ලගේ ‘ලාහිරු දහසක්’. එහි සෝමේගේ චරිතයට පණ පොවන්න ලැබීමම මගේ කලා දිවියේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක්.
මුල් යුගයේ ටෙලිනාට්‍ය කලාවේ අදට වඩා වෙනසක් තිබුණා. ඒ වෙනස කොහොමද දැනෙන්නේ?
එදා ටෙලි නිර්මාණයක තීරණාත්මක සාධකය වෙන්නේ අධ්‍යක්ෂවරයා. ඔහුයි තීරණය කරන්නේ ජනතාවට දිය යුතු දෙය. පරාක්‍රම නිරිඇල්ලම සෝමවීර සේනානායකගේ ‘යශෝරාවය‘ නවකතාව ඇසුරින් ‘යශෝරාවය‘ ටෙලි නාට්‍යය නිර්මාණය කරනවා. ඒ වගේම මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ සූරීන්ගේ ගම්පෙරළිය නවකතාව ටෙලි නිර්මාණයක් බවට පත්කරන්නේ බර්ට්‍රම් නිහාල්. ඒ සමඟම සෝමවීරයන්ගේ ‘මවකගේ ගීතය‘ ඇසුරෙන් සුදත් සේනාරත්න ටෙලි නාට්‍යයක් නිර්මාණයක් කරනවා. ඒ විදිහට එදා ටෙලිනාට්‍යය කලාවට තිබුණෙම සාහිත්‍ය එක්ක ගිය ගමනක්.
එදා කලාවක් විදිහට පවත්වාගෙන ගිය ටෙලි නාට්‍යය මේ වෙද්දි කර්මාන්තයක් බවට පත්වෙලා. ඒ ගැන මොකද හිතෙන්නේ?
මුල් යුගයේ ටෙලිනාට්‍ය අධ්‍යක්ෂවරයා වගවීමෙන් සහ වගකීමෙන් යුතුව ජනතාව වෙනුවෙන් කලා නිර්මාණ කළා. පුවත්පත ගත්තත් සාහිත්‍ය ගත්තත් ඒ දේම වුණා. පුවත්පත්වල පතාක යෝධ පරම්පරාව නැතිවී ගෙන යෑමත් එක්ක අලුත් අයිතිකාර අධිකාරී පෙළැන්තියක් බිහිවෙලා ඔවුන්ට ඕන විදිහට පුවත්පත් කලාව හැඩගස්වා ගත්තා. ටෙලිනාට්‍යය කලාවටත් ඒ දේම වුණා. අධ්‍යක්ෂවරු, තිරපිටපත් රචකයෝ එක්ක ආපු ගමන ආයතනයකට ඕන විදිහට හසුරුවන්න ගත්තා. එතැනදී ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාරික ඕනෑ එපාකම්වලට මූලික ස්ථානයක් දෙන්න වුණා. අධ්‍යාපන මෙවලමක් විදිහට ලංකාවට ආපු රූපවාහිනිය කුඩා කුඩා කොටස්වලට කැඩිලා අනේක විධ චැනල් ගොඩක් බවට පත්වුණා. බහුවිධ මාධ්‍යවලට යෑමත් එක්ක අන්තර්ජාලයත් සම්බන්ධ වුණා. දැන් මේ සියල්ල එක ගොනුවක් වෙලා. සමාජයක් විදිහට දැන් මේක ඇතුළෙ අපේකම රැකගැනීමත් ගැටලුවක් බවට පත්වෙලා. චැනල්වල ක්‍රියා පටිපාටියට අනුකූලව තමයි නිර්මාණ තෝරාගැනීම සිදුවෙන්නේ. ඒ හේතුවෙන් ජනතාවට වගකියන, වගවන පිරිසේ ක්ෂය වීමක් ඇතිවෙලා තියෙනවා. මේ වෙද්දි බොහෝදුරට ටෙලි නාට්‍යවලට අධ්‍යක්ෂවරයා, නළු නිළියන් තෝරන්නෙත් චැනල් එක. එදා ටෙලි නාට්‍ය කලාවට සම්බන්ධ වුණු අය අතරින් අදටත් ඉතුරු වෙලා ඉන්නේ මං වගේ සුළුතරයක් විතරයි. වර්තමාන පාරිභෝගික සමාජයක් ඇතුළේ කලාවේ පැවැත්ම පිළිබඳ විශාල ගැටලුවක් තියෙනවා. ඒක සාහිත්‍යයටත් පොදුයි.
ඒ කියන්නේ කලාව, සාහිත්‍ය ඇතුළේ පැවැත්ම රඳවා ගන්නවා කියන්නෙම අභියෝගයක් ?
අනිවාර්යයෙන්ම. පැවැත්ම පිළිබඳ ලොකු ගැටලුවක් තියෙනවා. ඒක සාහිත්‍යටත් තියෙනවා. ලේඛකයෙක් විදිහට ගත්තොත් අද අලුතෙන් බිහිවන කෘතිවල රසඥතාව පිළිබඳ ගැටලුවක් තියෙනවා. ඉස්සර අපි පත්තරේක කතු වැකියක් කියවලා තමයි භාෂාව පිළිබඳ කතා කරන්නේ. අද පරම්පරාව දිහා බැලුවහම බොහෝවිට ඔවුන් අද භාෂාව පාවිච්චි කරන්නේ සන්නිවේදන උපකරණයක් විදිහට විතරයි. භාෂාවේ රීති, ව්‍යාකරණ, අලංකාර පිළිබඳ ඔවුන්ට තැකීමක්, හැඟීමක් නැහැ. ජෙනරේෂන් කිව්වට ඒක ජෙනරේෂන්ම නෙවෙයි. අපි ලෝකයට විවෘත වුණු නිසා අපි අපිවම හුදකලා කරගෙන. අපිට ඕන තීන්දු තීරණ ගන්න බැරි වෙලා තියෙනවා. උදාහරණයක් විදිහට AI තාක්ෂණයේ දියුණුව කොතරම් ඉදිරියට යනවද කියනවා නම් අද ගොඩක් පරිවර්තන එන්නේ AI ට්‍රාන්ස්ලේෂන් විදිහට. ඉදිරියට මිනිස් මොළයට ලොකු දේවල් කරන්න ඕන වෙන්නෑ. මිනිස් මොළය හැම විටම හැඟීම සහ බුද්ධිය කියන ක්‍රම දෙකටම ක්‍රියා කරනවා. නමුත් AI ක්‍රියා කරන්නේ බුද්ධියට අනුව. ඒකත් අපි දෙන දත්ත විශ්ලේෂණවලට අනුව. AIට හැඟීමක් හදන්න බෑ. එතැනදි අපි හැමෝම මේක ඇතුළේ හුදකලා වෙනවා. ටෙලි නාට්‍යය, සංගීතය, ජීවිත කතා මේ සියල්ලම අර්බුදයට ලක්වෙනවා. ඒ අර්බුදය තමයි අපිට අද සමාජයෙන් පේන්නේ. තාක්ෂණය මේ සියල්ලම බිලි ගන්නවා. තාක්ෂණය පස්සේ එළවගෙන ගිහින් මිනිස්සුන්ගේ හැඟීම නැති වුණහම වෙන්නේ මිනිස්සුන්ටත් දැනෙන්නේ නැතුව යෑම. අන්තිමට හැමෝම රොබෝලා වෙනවා. කෙනෙක් තව කෙනෙක් මත යැපෙනවා කියන එක ඇතුළෙම මිනිස්කම නැතුව යනවා.
ඔබ කලාවට පිවිසෙන්නේ වේදිකාවේ ළමා නළුවකු විදිහට. මේ දක්වා පැමිණි ගමන ගැන සිහිපත් කරනවා නම්?
මම කලාවට සම්බන්ධ වෙන්නේ අවුරුදු දහයක ළමා රංගන ශිල්පියෙක් විදිහට. ඒ ‘පුංචි මිනිස්සු’ කියන වේදිකා නිර්මාණයෙන්. ඊට පස්සේ රත්නවීර ද සිල්වාගේ ‘සුද්දා’ සිනමාපටයේ ප්‍රධාන භූමිකාවකින් සිනමාවට සම්බන්ධ වෙනවා. ඊටත් පස්සේ තමයි ‘ලාහිරු දහසක්‘ ටෙලි නිර්මාණයට සම්බන්ධ වෙන්නේ. අසූව දශකයේ මම ටෙලි නාට්‍ය කලාවට සම්බන්ධ වෙද්දි සතියටම විකාශය වුණේ ටෙලි නාට්‍ය එකයි හෝ දෙකයි. ඒවත් ජන සමාජයේම ප්‍රතිනිර්මාණ විදිහට ජන සමාජයේම මුල් බැස ගත්තා. විවෘත ආර්ථිකයත් එක්ක තමයි හැමදේම සාමාන්‍යකරණය වෙන්න පටන් ගත්තේ.
ලාහිරු දහසක්, යශෝරාවය, ගම්පෙරළිය, මවකගේ ගීතය, සිව්මංසල, මඩොල්දූව, චරිත තුනක් , මීදුම වගේ නිර්මාණ ගොඩක් ජනප්‍රිය වුණා වගේම මාලිනී ෆොන්සේකාගේ අධ්‍යක්ෂණයෙන් විකාශය වුණු සොහොයුරෝ ටෙලි නිර්මාණයට හොඳම සහය නළුවාට හිමි සුමති සම්මානයත් හිමිවුණා. සංගිලි පලමේ හාමුදුරුවන්ගේ චරිතයත් සම්මානිත වුණා. ඒ වගේම ටෙලි නාට්‍ය කලාවට කළ මෙහෙවර වෙනුවෙන් රජයෙන් ‘යුගපුරුෂ සම්මානය‘ හිමිවුණා. ආපස්සට හැරිල බැලුවොත් මම දශක ගාණක්ම ඉඳල තියෙන්නේ කලාවේ. යෞවන අවදියේදීම හොඳම චරිත රඟපාන්න ලැබුණා. ඒ කාලෙ රංගනයට එන්න ලැබීම ගැන මං ගොඩක්ම සතුටු වෙනවා. අද කාලේ වුණා නම් මට මේතරම් දේවල් කරන්න ලැබෙන එකක් නෑ කියලා හිතෙනවා.
ටෙලිවිෂනයේ මුල් පරම්පරාවේ පුරුකක් විදිහට අද පරම්පරාව දැනෙන්නේ කොහොමද?
පුංචි කාලෙ ඉඳන්ම මට කලාවේ බොහෝ පිරිසක් ඇසුරු කරන්න ලැබෙනවා වගේම ඔවුන්ගේ ආදරයත් ලැබෙනවා. මගේ ජීවිතය ගොඩනැඟෙන්නේම ආදරය පදනම් කරගෙන කිව්වත් හරි. ඒකට හේතුව මං බිහිවෙන්නේ හැඟීම් පරම්පරාවක. ඔවුන් නිතරම ශිල්පයත් එක්කම අපට දුන්නේ ආදරය. ආදරය මැද්දේ හැදෙන ළමයෙක් ලෝකය දිහා ආදරෙන් බලන්න පටන් ගන්නවා. ඒ ලැබුණු ආදරය තමයි අපි මේ තාමත් බෙදන්නේ. අපිට සමාජය දිහා අනුකම්පාවෙන්, උපේක්ෂාවෙන්, ආදරයෙන් දකින්න පුළුවන්. ඒ වගේම නවකයන් හරිම ආදරෙන් වැලඳ ගන්නවා. ඔවුන් එක්කම ඉන්නවා. හැමවෙලේම මම පරණ එක හොඳයි කියන තැන ඉන්න කෙනෙක් නෙවෙයි. සමාජය වෙනස් විය යුතුයි. ඒ අතරේ හැඟීම කියන එක නැතිවෙලා යන එක තමයි ගැටලුව. අද ජන සමාජයට වෙලා තියෙන්නෙ ඒක. හැඟීම කියන එක නැහැ. හැඟීම අඩු ජනතාවක් ඉන්න රටකට හැඟීමෙන් වැඩක් කරන්නේ කොහොමද? එහෙම ජන සමාජයක් නිතරම විනයෙන් සන්නද්ධ කරලා නීතිය බලගතු කරන්න වෙනවා කියන තැනයි මම ඉන්නේ.
රංගනයට අමතරව ඔබ ලේඛකයෙක් ලෙසත් කැපීපෙනෙන කෙනෙක්. ඔබේ අලුත්ම නිර්මාණ මොනවද?
මගේ අලුත්ම සාහිත්‍ය කෘතිය ‘බොරුකාරයින්ගේ නගරය’ කෙටි කතා සංග්‍රහය පහුගියදා එළිදැක්වුණා. මේක ලියන්නේ ‘කන්කොටාගේ ප්‍රේමය‘ කෙටි කතා සංග්‍රහයෙන් හරියටම අවුරුදු හයකට පස්සේ. මගේ පළමු නවකතාව වෙන්නේ ‘මොනර පිහාටු.‘ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය වෙනුවෙන් වෛද්‍ය ආනන්ද ගුණසේකරගේ චරිතාපදානය සිංහලෙන් සහ ඉංග්‍රීසියෙන් පළ කළා. ඊට පස්සේ මාව ටෙලිවිෂනයට හඳුන්වාදුන් ආචාර්ය පරාක්‍රම නිරිඇල්ලගේ චරිතාපදානය ලිව්වා. ජපන් පරිවර්තන කෘති දෙකකුත් කළා. ඊට අමතරව පත්තරවලටත් ලිපි ලියනවා. මේ දිනවල සුබසෙත පුවත්පතට ලිපි පෙළක් ලියාගෙන යනවා. කැලණි විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ජන සන්නිවේදනය හැදෑරූ මට බෞද්ධ දර්ශනය හා බෞද්ධ ආයුර්වේදය සම්බන්ධයෙන් පශ්චාද් උපාධි සහ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් තියෙන නිසා බෞද්ධ මනෝවිද්‍යාව සම්බන්ධයෙනුත් ලිපි පෙළක් ලියනවා. මං කාලෙන් කාලෙට මගේ වෘත්තිය වෙනස් කරන කෙනෙක්. රංගනය වුණත් මං වෘත්තියක් විදිහට කළේ නැහැ.
ඔබ නිතරම සතුටින්, සැහැල්ලුවෙන් ඉන්න කෙනෙක්. සතුටින් සිටීමේ කලාවත් කියලම කතාව අවසන් කරමු?
ඔව්. මං හරිම සතුටින් ඉන්නවා කියන එක මටත් දැනෙනවා. ඒ ඒ කාලෙට අදාළ දේවල් කරපු නිසා මට ජීවිතේ ඇරියස් නෑ. කාටවත් ඊර්ෂ්‍යා කරන්නවත්, මට ලැබුණෙ නැති දෙයක් ලබාගන්න ඕන කියන හැඟීමක්වත් නැහැ. මේ හැම දෙයක්ම මගේ වැර වෑයමෙන් හදාගත්ත දේවල්. ඒ නිසා මට මා ගැන ආඩම්බර වෙන්න පුළුවන්. විවෘතව ජීවිතේ විඳින්න පුළුවන්. අපිට මුදල් ඕන වෙන්නේ අපේ නිදහස මිලදී ගන්න. නිදහස ගත්තට පස්සේ කිසිම ගැටලුවක් නැතුව ඉන්න පුළුවන්. අද මේ ගෙවෙන්නේ මිනිස්සුන්ට අතිශයින්ම අමාරු කාලයක් වුණත් අවශ්‍යතාවයන් අවම කරගෙන සතුටින් ඉන්න පුළුවන් මැජික් එක මම දන්නවා.
